English

Disgrifiad o'r Llwybr

Llwybr Cenedlaethol 135 o filltiroedd (217km) o hyd yw Llwybr Glyndŵr, sy’n troelli trwy rostir agored, ffermdir bryniog, coetiroedd a choedwigoedd y Canolbarth. Mae'r Llwybr yn cychwyn yn Nhrefyclo ac yn gorffen yn y Trallwng.

Trefyclo i Langynllo – 6.5 milltir (10.5km)  

Mae’r enw Trefyclo’n dalfyriad o “Dref-y-Clawdd”, sef y dref yn ymyl Clawdd Offa. Mae dau Lwybr Cenedlaethol – Llwybr Glyndŵr a Llwybr Clawdd Offa – yn cyfarfod yma. Mae Llwybr Glyndŵr yn dechrau dringo ar unwaith, i fyny stryd garegog, oddi wrth dŵr y cloc yng nghanol y dref. Mae’n ymdroelli’n rhwydd allan o Drefyclo ac yna’n dringo trwy diroedd pori tawel Sir Faesyfed. Mae’r rhan yma’n crwydro i lawr trwy’r coed i gyrraedd pentref tawel Llangynllo ac yn gorffen yn ymyl y gofeb ryfel. Os cynlluniwch y daith yn ofalus gallwch ddal trên yn ôl i Drefyclo o’r orsaf sydd filltir o’r pentref. 

Llangynllo i Felindre – 9.3 milltir (15km) 

Mae’r Llwybr yn mynd â chi i fyny trwy ffermdir i rostir gwyllt Beacon Hill – un o’r rhannau mwyaf agored a deniadol o’r llwybr. Ddiwedd yr haf mae’r grug yn troi’r dirwedd yn borffor am y gwelwch chi. Yn raddol mae’r bryniau a’r rhosydd yn troi’n ffermdir unwaith eto wrth i chi ddod lawr i Felindre. 

Felindre i Lanbadarn Fynydd – 7.5 milltir (12km) 

Byddwch chi’n gadael Felindre trwy gaeau glaswelltog ac yna’n cerdded ar hyd lôn fach dawel yn y wlad. Yna i fyny a thros y porfeydd uchel, unig heibio i gloddwaith hynafol Castell y Blaidd ac yna i lawr yn rhwydd i Lanbadarn Fynydd. 

Llanbadarn Fynydd i Abaty Cwm Hir – 8.3 milltir (13km) 

O Lanbadarn mae’r llwybr yn dringo’n gyflym i’r rhostir agored unwaith eto, gan roi golygfeydd pell godidog i’r dwyrain a’r gorllewin. Wedi i chi fynd heibio i’r piler triongli ar Ysgwd Ffordd, sy’n 440 metr o uchder, fe fydd hi ar i lawr bob cam o’r ffordd i’r lôn hir sy’n mynd â chi i Abaty Cwm Hir. 

Abaty Cwm Hir i Flaentrinant – 6.8 milltir (11km) 

Mae Abaty Cwm-hir wedii enwi ar ôl yr abaty Sistersaidd a sefydlwyd yno yn 1143. Gwerthfawrogir distawrwydd a symlrwydd gweddillion yr Abaty gan lawer o ymwelwyr. Mae gan y pentref eglwys ddeniadol iawn sydd ar agor bob amser. Aiff y Llwybr â chi heibio’r eglwys ar hyd lôn laswelltog, gan ddringo i fyny ac i lawr yn raddol trwy goedydd a chaeau. Daw’r rhan hon i ben ym Mlaentrinant ond does dim pentref na llety gwely a brecwast yma felly mae’n well cerdded ymlaen i Lanidloes. 

Blaentrinant i Lanidloes – 8.3 milltir (13.5km) 

O Flaentrinant i Lanidloes mae’r Llwybr yn igam-ogamu trwy gefn gwlad sydd gyda’r harddaf a mwyaf bryniog ar y llwybr. Fe welwch chi fferm wynt ar fryniau uchel gerllaw wrth i chi gerdded i lawr llethr serth at lawr y dyffryn corsiog syn frith o hen goetiroedd. Fe fyddwch chi’n haeddu seibiant pan gyrhaeddwch chi dref fywiog Llanidloes sydd â digonedd o dafarnau a chaffis. 

Llanidloes i Afon Biga – 9 milltir (14.3km) 

Mae’r Llwybr yn dechrau ger adeilad hyfryd hen Neuadd y farchnad yng nghanol Llanidloes. Mae’n croesi afon Hafren ac yna’n codi tuag at argae trawiadol Clywedog ac adfeilion trawiadol mwynglawdd Bryntail. Yn fuan wedyn byddwch chi’n cyrraedd glannau Llyn Clywedog ac yna’n dringo’n uchel uwchben y gronfa ddŵr ar y ffordd i Afon Biga. Mae’r safle picnic yma’n lle hyfryd i aros i badlo yn y nant. 

Afon Biga i Aberhosan – 9.3 milltir (14.7km) 

Bydd y rhan hon yn eich arwain i fyny at yr hen ffordd Rufeinig uwchben Dylife. Chwiliwch am olion gwyrdd caer fechan wrth i chi fynd ar hyd y llwybr a ddefnyddiwyd gan filwyr Rhufeinig bron i ddwy fil o flynyddoedd yn ôl. Ychydig yn nes ymlaen byddwch dod ar draws ceunant trawiadol afon Clywedog ac yna’n cerdded dros y rhostir o gwmpas Glaslyn. Mae Foel Fadian (564 metr) i’w weld uwchben y trac ac mae’n werth chweil gadael y llwybr a mynd at y piler triongli i weld y golygfeydd rhyfeddol i bob cyfeiriad o’r copa. Er nad oes llety yn Aberhosan mae yna lefydd i aros yn Staylittle a Dylife felly os hoffech chi grwydro‘r ardal hynod ddiddorol hon fe gewch chi groeso cynnes. 

Aberhosan i Fachynlleth – 9.5 milltir (15.3km) 

Mae dringfa serth o’ch blaen wrth i chi gerdded ar hyd lonydd tawel ac yna trac fferm i fyny tuag at Cefn Modfedd. Yna byddwch yn cerdded trwy goedwig tuag at drac gwyrdd ymhell uwchlaw Cwm Cemrhiw. Yna ymlaen i ddarn hir o goed wedi’u cwympo a thir comin ymhell uwchlaw Machynlleth a fydd yn dod â chi i lawr i’r dref ar hyd y ‘Grisiau Rhufeinig’.  Coronwyd Owain Glyndŵr yn Dywysog Cymru a sefydlodd ei senedd yma yn 1404. Mae Machynlleth yn dref fywiog a diddorol, yn enwedig ar ddydd Mercher, sy’nddiwrnod marchnad 

Machynlleth i Lantwymyn – 8.7 milltir (14.3km) 

Byddwch chi’n ailgychwyn o Ganolfan Owain Glyndŵr ac yn cerdded ar hyd y ffordd dros y cwrs golff i Bont Faen ac yn fuan wedyn i Benegoes. Rhwng Penegoes a Glantwymyn byddwch chi ar dir uchel unwaith eto er y byddwch yn disgyn am ychydig i bentref Abercegir sydd rhwng y ddau. 

Glantwymyn i Lanbrynmair – 6.8 milltir (10.8km) 

Wedi i chi adael Glantwymyn, yn fuan iawn fe fyddwch chi yng nghanol bryniau’r rhan hon o’r llwybr. Yn ddiweddarach mae rhan fechan ar hyd ffordd goedwig ac yna bydd gennych chi daith hir i lawr bryn danheddog tuag at Lanbrynmair gyda golygfeydd gwych i bob cyfeiriad. 

Llanbrynmair i Langadfan – 10.3 milltir (16.5km) 

Mae’r ddringfa serth allan o Lanbrynmair yn werth chweil wedi i chi gyrraedd y tir uchel a mwynhau’r golygfeydd i lawr i’r dyffryn islaw. Ar ôl darn o goedwig a ffordd hir trwy ddyffryn llydan byddwch chi’n dringo i gomin Pencoed. Mae debygol iawn mai merlod fydd eich unig gwmni yn y fan hyn. Mae’n anodd credu bod pentref hyfryd Llangadfan dim ond tri neu bedwar cilometr i ffwrdd. 

Llangadfan i Lanwddyn – 6.5 milltir (10.5km) 

Yn fuan ar ôl gadael Llangadfan byddwch yn cyrraedd planhigfa enfawr coedwig Dyfnant. Mae’r goedwig yn darparu ar gyfer pawb sy’n defnyddio cefn gwlad felly gwyliwch am yrwyr car a cheffyl ar y ‘Llwybrau Enfys’. Pan fyddwch chi’n gadael y goedwig byddwch chi’n dynesu at Lyn Efyrnwy. Byddwch wedi dechrau mynd am i lawr pan gewch eich cipolwg cyntaf ar yr argae bwaog mawr. Mae’r ardal yn boblogaidd iawn gyda thwristiaid felly mae yna ddigonedd o leoedd i fwyta ac yfed yma. 

Llanwddyn i Ddolanog – 8.3 milltir (13.3km) 

Mae’r rhan anoddaf o’r llwybr y tu ôl i chi erbyn hyn, er bod yna lethrau i’w dringo o hyd. 

Rhwng Llanwddyn a Dolanog byddwch chi ar ffermdir ac mewn dyffrynnoedd llai serth. Mae’r daith ar hyd yr afon allan o Bont Llogel yn arbennig o ddymunol. 

Dolanog i Feifod – 7 milltir (11km) 

Mae’r rhan hon yn dechrau gyda thaith hyfryd ar hyd yr afon a thrwy goetir uwchben afon Efyrnwy. Chwiliwch am hen Dŷ Cwrdd y Crynwyr cwpl ryw ddwy gilometr o Bontrobert – mae coed o’i amgylch felly mae’n hawdd mynd heibio heb sylwi arno. Mae’r daith bleserus yn parhau’r holl ffordd i bentref Meifod. 

Meifod i’r Trallwng – 10.8 milltir (17.5km) 

Taith ddymunol i fyny’r llethr o Feifod trwy goetir gallt Broniarth yw’r her gyntaf ar y rhan hon. Ar ôl hynny byddwch yn cerdded ar lonydd tawel a thir pori cyn dringo’r llethr olaf un i fyny’r Golfa. O’r piler triongli ar y copa mae golygfeydd i bob cyfeiriad sy’n wirioneddol syfrdanol. Ar ôl hynny byddwch chi’n cerdded ar i lawr yr holl ffordd i siopau, tafarnau a chaffis y Trallwng. Fe fyddwch chi wedi cerdded Llwybr Glyndŵr.