Offas Dyke | Llwybr Cenedlaethol

Lleoliad: Ffin Cymru/Lloegr.

Hyd: 285 cilometr (177 milltir)

Nifer y diwrnodau sydd eu hangen i’w gwblhau ar gyfartaledd: 12.

Defnyddwyr: 100% ar agor i gerddwyr, 35% i seiclwyr a marchogion ceffylau hefyd.

Pwynt uchaf: Crib Hatterall 700 m (2,300 troedfedd)

Man cychwyn: Y Garreg Derfyn ar Glawdd Offa ar Glogwyn Sedbury.

Man gorffen: Y Garreg Derfyn ar lan môr Prestatyn.

Tirwedd: Yn wledig gyda mynyddoedd, doldir fryniog, dyffrynnoedd afon a chaeau isel.  Mae 31% o fewn Tair Ardal o Harddwch Naturiol Eithriadol, 9% mewn Parc Cenedlaethol.  Gyda’i gilydd 40% yn ardaloedd dynodedig.  Mae dwy ran o dair o’r Llwybr Cenedlaethol hwn yng Nghymru.

Uchafbwyntiau: Clawdd Offa, Heneb hiraf Prydain.  Castell Casgwent, Dyffryn Gwy, Abaty Tyndyrn, Trefynwy, y Mynydd Du, Y Gelli Gandryll (tre’r Llyfrau), Trefyclo (Tref y Clawdd), Llangollen, Dyfrbont Pontcysyllte, Moel Famau a Bryniau Caerog Clwyd.  Hefyd boncathod, moch daear, ieir bach yr haf a llond gwlad o flodau gwyllt.

Cysylltiadau Enwog: Dyddiadur Kilvert, “On the Black Hill” Bruce Chatwin; “The Lone Pine Adventures” Malcolm Saville; “Wild Wales” George Borrow; “A Shropshire Lad” A. E. Housman.

Hoff ran Swyddog y Llwybr: “Bryniau De Sir Amwythig.  Lot o waith dringo, ond golygfeydd gwych, dyffrynnoedd bach hyfryd sydd wedi cael eu hanghofio a hen adeiladau heb eu difetha.  Hefyd rhai o ddarnau’r Clawdd sydd wedi eu cadw orau.”  

Trefi Agosaf: Mae Bryste yn 29 cilometr (18 Milltir), Casgwent 1.6km (1 filltir), mae Trefynwy ar y Llwybr.  Mae Llwydlo 24 km (15 milltir) i ffwrdd, Y Drenewydd 16km (10 milltir), Amwythig 26km (16 milltir), Henffordd 26km (16 milltir), mae Llangollen a Phrestatyn ar y Llwybr, mae Caer 32km (20 milltir) i ffwrdd.  Trefi eraill sydd ar neu ger y Llwybr yw’r Gelli Gandryll, Ceintun, Trefyclo, Llanandras, Trefaldwyn, y Trallwng, Croesoswallt a’r Waun.  

Mynediad: Mae yna orsafoedd trên yng Nghasgwent (1.6km (1 filltir) o’r Llwybr), Y Fenni (8km (5 milltir), Trefyclo (ar y Llwybr), y Trallwng (2km (1.5 milltir), Y Waun (2 km (1.5 milltir) a Phrestatyn (ar y Llwybr).

Gwybodaeth: National Trail Guides gan Ernie a Kathy Kay – Aurum Press.  Dwy gyfrol: Offa’s Dyke Path South ISBN 1 85410 671 6, Offa’s Dyke Path North ISBN 1 85410 322 9.  Trafnidiaeth gyhoeddus a “Where to Stay” gan Gymdeithas Clawdd Offa, cyhoeddir yn flynyddol.  Pecynnau taith gylchynnol, siart milltiroedd, mapiau stribed ayb. ar y rhestr gyhoeddiadau sydd ar gael gan y Gymdeithas.  Gwybodaeth gyffredinol a chyhoeddiadau ar gael gan Gymdeithas Clawdd Offa, Canolfan Clawdd Offa/Offa’s Dyke Centre, West Street, Knighton, Powys, LD7 1EN Ffôn (01 547) 528 753 Ffacs (01 547) 529 242 Ebost:
oda@offasdyke.demon.co.uk

Cyswllt i gael pob gwybodaeth a chyngor:
Canolfan Clawdd Offa/Offa’s Dyke Centre
West Street, Trefyclo, Powys, LD7 1EN.
Ffôn: (01 547) 528 192. 
Ffacs: (01 547) 529 242. 
Ebost: odp@offasdyke.demon.co.uk